چشم چین به قلمرو ایلان ماسک است

تینا مزدکی_ایلان ماسک با پروژه استارلینک مدت هاست که بر صنعت اینترنت ماهواره ای تسلط دارد، اما پروژه ای با حمایت دولت چین در تلاش است تا این جایگاه را به چالش بکشد.
اسپیس سیل (SpaceSail) در مقایسه با بالاتر از ۱۰، ۰۰۰ ماهواره استارلینک، هم اکنون تنها چند صد ماهواره در مدار پایین زمین (LEO) دارد. در عین حال، این شرکت اعلام نموده که حالا ماهواره های کافی برای شروع نخستین کاربرد تجاری خویش را در اختیار دارد، با سرعت بالایی درحال توسعه است و بر اساس گزارش ها، درحال مذاکره با ده ها کشور برای عرضه پوشش اینترنت ماهواره ای است.
بگفته بلین کورسیو، بنیان گذار شرکت «اوربیتال گیت وی کانسالتینگ» مستقر در هنگ کنگ، اسپیس سیل «به طور عامدانه» مکان هایی را هدف قرار می دهد که استارلینک در آنها با «مشکلات سیاسی یا رگولاتوری (تنظیم گری)» روبرو شده است. وی در گفتگو با رسانه خبری «رست آو ورلد»، استراتژی این شرکت را با خودروساز برقی چینی، BYD، مقایسه کرد؛ شرکتی که با بهره گیری از میلیاردها دلار یارانه دولتی موفق شد در فروش جهانی از تسلا پیشی بگیرد.
باآنکه دور اخیر جذب سرمایه این شرکت در مقایسه با عرضه اولیه سهام ۸۵.۷ میلیارد دلاری و رکوردشکن شرکت اسپیس ایکس (مالک استارلینک) بسیار ناچیز به نظر می آید، اما آیا قدرت رو به رشد چین در جهان می تواند به اسپیس سیل برای پیشروی کمک کند؟
اسپیس سیل چیست؟ این پروژه که در زبان انگلیسی رسما «منظومه ماهواره ای اسپیس سیل» (SpaceSail Constellation) و در زبان چینی «چیان فان» (Qianfan به معنای هزار بادبان) نامیده می شود، در سال ۲۰۲۳ توسط شرکت دولتی «فناوری ماهواره ای اسپیس کام شانگهای» (SSST) با هدف عرضه اینترنت پهن باند «پسرعت، امن و قابل اعتماد» در سراسر دنیا افتتاح شد.
لان شینژن، تحلیل گر مجله دولتی «پکن ریویو»، گفت: اسپیس سیل با درنظر گرفتن امنیت ملی نیز به راه افتاده است و در نهایت از «پروژه های فرامرزی، تجارت دریایی و ماموریت های دیپلماتیک» بدون نیاز به وابستگی به شرکتها یا زیرساخت های غربی پشتیبانی خواهدنمود.
شرکت SSST توسط موسسه تحقیقاتی دولتی «آکادمی علوم چین» و شهرداری شانگهای حمایت می شود که بودجه اولیه ۶.۷ میلیارد یوانی (۹۴۳ میلیون دلاری) آنرا تامین کردند. این پروژه کاملا با سرمایه داخلی چین اداره می شود و سرمایه گذاری در آن به شرکتها یا سازمان های اقتصادی مستقر در خاک اصلی چین محدود شده و شامل هنگ کنگ و ماکائو نمی شود.
اطلاعات عمومی در دسترس در رابطه با ابعاد فعالیت اسپیس سیل محدود است، اما برمبنای داده های پلت فرم اطلاعات کسب و کار چینی «چیچاشا»، شرکت SSST در سال ۲۰۲۴ (آخرین داده های موجود) ۳۴۳ کارمند داشته است. صفحه رسمی این شرکت در لینکدین تعداد کارکنان را بین ۲۰۱ تا ۵۰۰ نفر برمی شمرد، در حالیکه پلت فرم کاریابی چینی «جاب یوآی» می گوید این شرکت در سال ۲۰۲۴ برای ۲۲۴ موقعیت شغلی استخدام داشته که افزایش شایان توجهی را نسبت به سال قبل نشان داده است.
تاکنون چند ماهواره پرتاب شده است؟ اسپیس سیل نخستین ماهواره های خویش را در اوت ۲۰۲۴ پرتاب کرد و ۱۸ ماهواره تخت را با موشک «لانگ مارچ ۶ای» به فضا فرستاد. گروه دوم شامل ۱۸ ماهواره دو ماه بعد پرتاب شد و گروه سوم نیز در دسامبر به مدار زمین رفت.
هم اکنون و بعد از دوازدهمین و آخرین پرتاب که در ژوئن سالجاری با موشک «لانگ مارچ ۸» انجام شد، حداقل ۲۰۰ ماهواره فعال اسپیس سیل در مدار زمین قرار دارند. این شرکت اعلام نموده که حالا ماهواره های کافی برای شروع نخستین کاربرد تجاری خود، یعنی ردیابی شناورهای دریایی در اقیانوس ها، را در اختیار دارد.
هدف این شرکت شروع خدمات تجاری گسترده تر تا انتهای سال ۲۰۲۶ است؛ زمانیکه انتظار می رود تعداد کل ماهواره های فعال و درحال مدار آن به ۶۴۸ فروند برسد. بگفته SSST، این منظومه در نهایت شامل بالاتر از ۱۵، ۰۰۰ ماهواره خواهد بود که برای پوشش کامل جهانی کفایت می کند.
مقایسه اسپیس سیل با استارلینک چطور است؟ استارلینک با داشتن بالاتر از ۱۲ میلیون کاربر فعال در ۱۶۰ کشور و منطقه، رهبر این صنعت به حساب می آید. این پروژه منظومه ای از حدود ۱۰، ۴۱۳ ماهواره را هدایت می کند و برنامه هایی برای توسعه آن تا ۴۲، ۰۰۰ ماهواره در آینده دارد.
اسپیس سیل فرسنگ ها عقب تر است، اما جاه طلبی های بزرگی در سر دارد. این شرکت اعلام نموده است که تا انتهای سال ۲۰۳۰ بالاتر از ۱۰، ۰۰۰ ماهواره فعال در مدار پایین زمین خواهد داشت.
در عین حال، کورسیو (تحلیل گر) اخطار می دهد که موفقیت اسپیس سیل بهیچ وجه تضمین شده نیست و این شرکت با رقابت داخلی نیز در چین مواجه می باشد. اسپیس سیل باید برای تامین موشک ها و بودجه با رقیب داخلی خود یعنی «سات نت» (SatNet) رقابت کند؛ شرکت دولتی دیگری در چین که درحال ساخت منظومه ماهواره ای خود با ابعاد مشابه به نام «گوئووانگ» است. با وجود این، اسپیس سیل رقیب مستقیم تری برای استارلینک شمرده می شود، چون که تمرکز سات نت به طور عمده بر مخابرات داخلی و امنیت ملی چین است.
گزارش ها حاکی از آنست که اسپیس سیل درحال مذاکره با ۳۰ کشور جهت راه اندازی خدمات خود است و در مناطقی که توافق با شرکت ایلان ماسک به بن بست خورده، بعنوان جایگزین استارلینک به موفقیت دست یافته است. این شرکت قبل از این یک قرارداد بزرگ در برزیل به دست آورده است؛ جایی که مقامات آن در سال ۲۰۲۴ با ماسک بر سر ادعای عدم نظارت بر محتوا در پلت فرم رسانه اجتماعی او (X) درگیر شدند. در ماه فوریه، سازمان تنظیم مقررات مخابراتی برزیل (Anatel) به اسپیس سیل مجوز داد تا خدمات تجاری خویش را شروع کند.
اسپیس سیل همینطور در قزاقستان پیشرفت داشته و در ژانویه ۲۰۲۵، بعد از شکست مذاکرات استارلینک با این کشور بر سر الزامات ذخیره سازی داده ها و امنیت، یک شرکت تابعه در قزاقستان ثبت کرده است.
در دسامبر نیز این شرکت قراردادی را با سازنده هواپیماهای اروپایی، ایرباس، امضا کرد تا اسپیس سیل بعنوان یکی از انتخابهای وای فای داخل پرواز قرار گیرد.
منبع: the guardian