از شگفتی های آسمانی ماه دسامبر غافل نشوید!

عاشق وب: آسمان شب ماه دسامبر میزبان رویدادهای اعجاب انگیز خواهد بود که برای علاقمندان به پدیده های آسمانی می تواند جالب باشد.
به گزارش عاشق وب به نقل از ایسنا، موضوعات بسیاری برای سرگرم شدن دوست داران به ستاره شناسی در طول بقیه ماه دسامبر وجود دارد؛ از یک مقارنه سیاره ای گرفته تا شروع نجومی زمستان و بعضی از پربارترین بارندگی های شهابی سال ۲۰۲۵.
به نقل از بی بی سی، دسامبر با سومین ابرماه متوالی که آسمان شب را روشن کرد، به همراه هاله نادر دوگانه ماه و شفق قطبی که نمایشی خیره کننده را رقم زدند، یک شروع طوفانی داشته است و در ادامه نیز میزبان شگفتی های بیشتری خواهد بود. البته، لذت بردن از شگفتی های آسمانی به شرایط آب وهوایی و وجود آسمان صاف بستگی دارد.
در ادامه به شگفتی های آسمانی می پردازیم که در ایام آینده ماه دسامبر رخ خواهند داد.
بارش شهابی
آسمان ماه دسامبر میزبان سه بارندگی شهابی خواهد بود.
۱. «بارش شهابی جوزایی»(Geminids). بارندگی شهابی جوزایی که از چهارم دسامبر شروع شده و تا ۲۰ دسامبر فعال است، یکی از آخرین بارندگی های بزرگ سال ۲۰۲۵ محسوب می شود. اوج بارندگی در ۱۴ دسامبر خواهد بود که ماه درحال کاهش هلال است. این امر می تواند به شرایط رصدی کمک نماید، برای اینکه در زمانی که بارندگی های شهابی جوزایی به تولید بیشتر از ۱۲۰ شهاب در ساعت معروف هستند، آلودگی نوری کمتری وجود خواهد داشت.
شهاب سنگ ها قطعاتی از اجرام آسمانی هستند که با سرعت تا ۲۴۱ هزار کیلومتر بر ساعت از میان بقایای یک دنباله دار یا سیارک عبور می کنند و به جو زمین وارد می شوند. این اجرام تبخیر می شوند و رگه های زیبایی از نور را ایجاد می کنند که توسط ذراتی به کوچکی یک دانه شن شکل می گیرند.
شهاب سنگ های در رابطه با بارندگی جوزایی از درخشان ترین و فراوان ترین شهاب سنگ های آسمان هستند و به سبب وجود عناصری مانند سدیم و کلسیم در بقایای آسمانی، به شکل رگه های چندرنگ سفید، زرد، سبز، قرمز و آبی دیده می شوند. شهاب سنگ های در رابطه با بارندگی جوزایی نخستین بار در سال ۱۸۶۲ مشاهده شدند و برپایه گزارش «رصدخانه سلطنتی گرینویچ»(Royal Observatory، Greenwich)، گمان می رود که هر سال شدت بیشتری پیدا کنند.
۲. «بارش شهابی خرس»(Ursid meteor shower). بعد از بارندگی شهابی جوزایی، بارندگی شهابی خرس رخ خواهد داد که از ۱۷ تا ۲۶ دسامبر فعال خواهد بود و بین ۲۲ و ۲۳ دسامبر به اوج خود خواهد رسید. چنین پیداست که شهاب سنگ ها از صورت فلکی «خرس کوچک»(Ursa Minor) ساطع می شوند و از ین جهت، چنین نامی بر آنها گذاشته شده است.
۳. «بارش شهابی ربعی»(Quadrantids). اگر دو بارندگی شهابی جوزایی و خرس را از دست دادید، ناامید نشوید. بارندگی شهابی ربعی از ۲۸ دسامبر فعال خواهد شد و یکی از قوی ترین و مداوم ترین بارندگی های شهابی سال خواهد بود. اوج این بارندگی ها در بریتانیا بین سوم تا چهارم ژانویه ۲۰۲۶ خواهد بود.
مقارنه سیاره ای
هدیه کریسمس سریع ماه و مشتری در نزدیکی یکدیگر را میتوان امروز هفتم دسامبر مشاهده کرد. به قول دانشمندان موزه سلطنتی گرینویچ، آنها درست بعد از طلوع ماه در شمال شرقی، در پایین افق بهتر دیده می شوند.
بااینکه ماه و مشتری نزدیک به یکدیگر به نظر می رسند، اما در واقع میلیونها مایل از یکدیگر فاصله دارند.
دنباله دار مرموز
دنباله دار «3I/ATLAS» در ۱۹ دسامبر به نزدیکترین فاصله خود از زمین خواهد رسید.
این دنباله دار یک جرم میان ستاره ای است؛ به این معنا که از بیرون منظومه شمسی ما سرچشمه می گیرد، به خورشید وابسته نیست و هیچ گاه باز نخواهد گشت.
دنباله دار 3I/ATLAS نخستین بار در ماه ژوئیه کشف شد و مشاهدات اخیر نشان می دهند به رنگ آبی کم رنگی درآمده که نشان دهنده تغییر رنگ احتمالی آن است و سومین تغییر رنگ از زمان کشف آن به حساب می آید.
این دنباله دار با بیشتر از هفت میلیارد سال قدمت، از منظومه شمسی ما قدیمی تر است و سرنخ های ارزشمندی را در رابطه با ایجاد سیاره ها در دیگر منظومه های ستاره ای عرضه می کند.
گمانه زنی هایی در رابطه با اینکه دنباله دار 3I/ATLAS می تواند یک جرم بیگانه باشد، مطرح شده اما ناسا این ادعاها را رد کرده است.
دنباله دار با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نخواهد بود، اما احیانا میتوان آنرا با استفاده از یک تلسکوپ آماتور مشاهده کرد.
انقلاب زمستانی و شروع زمستان نجومی
انقلاب زمستانی، کوتاه ترین روز سال در نیم کره شمالی است و زمانی رخ می دهد که محور زمین در دورترین نقطه خود از خورشید کج می شود.
انقلاب زمستانی در واقع یک لحظه خاص است، نه یک روز کامل و در ۲۱ دسامبر ساعت ۱۵: ۰۳ به وقت گرینویچ رخ خواهد داد.
پرواز ایستگاه فضایی بین المللی از نزدیکی زمین
ایستگاه فضایی بین المللی احیانا در روز ۲۵ دسامبر ساعت ۰۵: ۵۶ به وقت گرینویچ، به مدت تقریبا چهار دقیقه بر فراز بریتانیا قابل مشاهده خواهد بود.
بااینکه هوا تاریک خواهد بود، اما ایستگاه فضایی بین المللی به قدر لازم بالا قرار خواهد گرفت که بتواند نور خورشید را پژواک دهد و به دیده شدن آن کمک نماید.
ایستگاه فضایی بین المللی به شکل یک ستاره درخشان و سریع السیر ظاهر خواهد شد که به آسانی با چشم غیرمسلح قابل مشاهده می باشد.
اگر از دیدن «ماه سرد»(Cold Moon) اوایل دسامبر شگفت زده شده اید، چهارمین ابرماه متوالی در اوایل ژانویه فرا می رسد. این ابرماه که به عنوان «ماه گرگ»(Wolf Moon) شناخته می شود، آخرین فرصت برای دیدن ماه به این بزرگی و نزدیکی در آسمان شب ما تا نوامبر ۲۰۲۶ خواهد بود.
بطور خلاصه، بااینکه ماه و مشتری نزدیک به یکدیگر به نظر می رسند، اما در حقیقت میلیون ها مایل از یکدیگر فاصله دارند. دنباله دار 3I/ATLAS اولین بار در ماه ژوئیه کشف شد و مشاهدات اخیر نشان می دهند به رنگ آبی کم رنگی درآمده که نشان دهنده تغییر رنگ احتمالی آنست و سومین تغییر رنگ از زمان کشف آن بشمار می رود. پرواز ایستگاه فضایی بین المللی از نزدیکی زمین ایستگاه فضایی بین المللی احتمالا در روز ۲۵ دسامبر ساعت ۰۵: ۵۶ به وقت گرینویچ، به مدت تقریباً چهار دقیقه بر فراز بریتانیا قابل مشاهده خواهد بود.